De methode

Van klassiek profiel naar een agentic profiel & curriculum.

Een vijfstaps-pijplijn met een menselijk ijkpunt bij elke betekenisvolle stap. De methode is profiel-onafhankelijk; ICT is het doorlopende voorbeeld.

Het kernidee

Het zwaartepunt verschuift van maken naar oordelen.

In een agentic wereld verschuift het werk van een junior van zelf produceren naar specificeren, orkestreren, verifiëren en verantwoorden van werk dat agents grotendeels uitvoeren. De hefboom schuift omhoog: niet sneller typen dan de agent, maar de mens-in-the-loop zijn die problemen ontleedt, agents aanstuurt, hun output beoordeelt en er aansprakelijk voor is.

Het contra-intuïtieve gevolg: fundamenten worden belangrijker, niet minder — je kunt alleen verifiëren wat je begrijpt. Het curriculum moet dus niet “AI toevoegen als vak”, maar het zwaartepunt van maken naar oordelen verleggen.

De pijplijn · vijf stappen
1

Ontleden

Lees het huidige profiel + curriculum; ontleed de rol in concrete taken.

2

Classificeren

Positioneer elke taak tegen de agentic-AI-realiteit en label hem.

3

Synthetiseren

Leid het nieuwe profiel af: workflow · taken · capaciteiten · mindset.

4

Mappen

Vertaal capaciteiten naar leeruitkomsten en modules; doe de gap-analyse.

5

Valideren

Multi-model-kritiek, kaderconformiteit en werkveld-evidence.

Harde menselijke gates na Classificeren, Synthetiseren, Mappen en Valideren. De ontwerper kan accepteren, bewerken, afwijzen-met-reden of terugsturen. Niets gaat door zonder goedkeuring; het systeem kan geen gate overslaan.

De Curriculumontwerper implementeert deze pijplijn. Van intake en werkveldanalyse via het curriculum aanmaken naar de curriculummatrix en het eindrapport — met een menselijk ijkpunt bij elke fase. De beoordelingsomgeving levert de rolanalyse die als basis dient.

De taak-transformatiebril

Voor elke taak in de ontlede rol kent Nascith een klasse toe (wat er met de taak gebeurt) en een richting (de uitspraak per capaciteit). Dezelfde vier klassen en vier richtingen gelden voor elk beroep.

Klasse

Automatiseren

Agents voeren het end-to-end uit met licht toezicht. De taak verlaat de menselijke scope; de capaciteit wordt supervisie.

Klasse

Augmenteren

Mens + agent samen; menselijk oordeel versterkt. Nieuwe deelvaardigheden: prompten, verifiëren.

Klasse

Nieuw (emergent)

Bestond eerder niet betekenisvol. Nieuwe taken: orkestratie, context-engineering, agent-evaluatie.

Klasse

Durable

Weerstaat automatisering — de menselijke kern. Behouden, en vaak sterker benadrukt.

Meer

Meer nodig dan voorheen — bv. kritische beoordeling van AI-output.

Minder

Minder nodig — bv. handmatige routineproductie.

Anders

Nog nodig maar hervormd — “code schrijven” → “specificeren, reviewen, integreren van agent-code”.

Nieuw

Bestond niet — bv. mens-agent-overdrachten ontwerpen.

Uitgewerkt voorbeeld · ICT, Software Development

“Stroomwerk B.V.” — 2028

Een fictief softwarehuis in de regio Utrecht, ~120 medewerkers. Bouwt maatwerk-software én AI-agents voor MKB en de semipublieke sector. Gebruikt als forcing function: welke afgestudeerde wil dit bedrijf in 2028 aannemen, en waarom?

Een feature begint niet meer met “wie pakt deze ticket op om te coderen” maar met “hoe ontleden we dit in taken die een coding-agent betrouwbaar kan uitvoeren, en hoe verifiëren we dat?” Een vierkoppig team levert wat vroeger twaalf mensen deden. Waarvoor Stroomwerk een junior betaalt:

  1. Problemen ontleden in agent-uitvoerbare taken met heldere acceptatiecriteria.
  2. Specificeren in plaats van typen — precieze prompts/specs, context, voorbeelden en grenzen voor agents.
  3. Verifiëren op schaal — agent-output reviewen op correctheid, security en onderhoudbaarheid.
  4. Orkestreren — meerdere agents/tools tot een werkend, observeerbaar systeem knopen.
  5. Architectuur, data & integratie bewaken — de grenzen die je niet aan een agent overlaat.
  6. Evalueren als discipline — agent-gedrag testen: evals, regressie, hallucinatie-/injectie-checks.
  7. Verantwoorden — uitleggen waarom het zo gebouwd is, conformiteit borgen, aanspreekbaar zijn bij incidenten.

Stroomwerk neemt liever iemand aan die minder zelf codet maar agent-output messcherp beoordeelt, dan iemand die snel codet maar een SQL-injectie van de agent mist. Beoordelen vereist diepere fundamenten dan zelf schrijven. Augmentatie verhoogt de lat voor mensen, ze verlaagt hem niet.

De delta · wat verandert in het profiel
Representatieve taken uit het Software Development-profiel, geclassificeerd en met een richting.
TaakKlasseRichtingWat het wordt
CRUD / boilerplate schrijvenAutomatiserenMinderGegenereerde code herkennen & reviewen, niet handmatig produceren.
Systeemarchitectuur ontwerpenAugmenterenAndersMeer synthese, minder typen; koppelvlakken & onderhoudbaarheid bewaken.
CS-fundamenten, datastructuren & algoritmenDurableMeerHet anker voor verificatie — je kunt niet beoordelen wat je niet begrijpt.
Security-denkenDurableMeerAgent-code & agent-systemen openen nieuwe aanvalsvlakken; review is kern.
Agent-orkestratie & tool-/MCP-designNieuwNieuwMulti-agent pipelines, tools/MCP-servers, vector stores.
Spec- & context-engineeringNieuwNieuwHet nieuwe “programmeren”: precieze instructies, context, voorbeelden, grenzen.
Eval-ontwerp voor niet-deterministische systemenNieuwNieuwGouden sets, regressie op agent-gedrag.
AI-governance & EU AI ActNieuwNieuwRisicoclassificatie, transparantie, audittrail — by design.
Agent-output verifiëren & verantwoordenNieuwNieuwProvenance, uitlegbaarheid, aanspreekbaarheid richting klant & toezichthouder.
Requirements met een klant onderhandelenDurableMeerVertrouwen in menselijk oordeel; de relatie blijft menselijk.
Het nieuwe curriculum · vier leerlijnen

A · Fundamenten & Verificatie

De durable core, herkaderd als “kunnen beoordelen wat een agent maakt”. CS-fundamenten, datastructuren/algoritmen, architectuur, security, debugging. Getoetst zonder agent — hier bewijst de student dat het begrip echt is.

B · Agentic Engineering

Licht in jaar 1 → zwaar in jaar 3–4. Spec-/context-engineering, agent-workflows, tool-/MCP-design, vector stores, multi-agent architectuur, observability/FinOps, agent-security, agentic UX.

C · Verantwoord & Governance

EU AI Act & AVG, risicoclassificatie, datasoevereiniteit, transparantie & audittrail, ethiek van human-agent teaming, aansprakelijkheid. Ingebouwd in elk project, geen los moraalvak.

D · Beroep & Human-Agent Teaming

De mens als regisseur: delegeren én aansprakelijk blijven, agent-output uitleggen aan klant en toezichthouder, samenwerken in teams waar agents teamleden zijn.

Toetsing · van “kun je het bouwen” naar “kun je het verantwoorden”

Een werkend product zegt niets meer over de maker — de agent kan het gebouwd hebben.

  • Review-viva — verdedig live de fouten, risico's en keuzes in agent-gegenereerde code.
  • Eval-portfolio — lever de evals die bewijzen dat je het gedrag hebt afgedekt, niet alleen een oplossing.
  • Spec-to-system — beoordeeld op specificatie en orkestratie, niet op getypte regels.
  • Accountability-defense — “leg uit waarom dit voldoet aan de EU AI Act en wat je doet bij een incident.”
  • Fundamenten zonder agent — één bewuste lijn waar begrip zonder hulpmiddelen wordt aangetoond.

Draai de methode op jouw opleiding.

Dezelfde pijplijn, een ander fictief bedrijf, een andere delta — voor elk instituut. Vraag de volledige specificatie aan of start een gesprek.